1. orqanizmin hər hansı bir şeyə həmin dəqiqə deyil bir neçə saat sonra verdiyi reaksiya. həmin reaksiyanın səbəbini də öncədən etmiş olduğu davranışdan qaynaqlandığını düşünməsi. günorta yeməyinə kartof yeyirsiniz və axşam ürəyiniz bulanır. ürək bulanmanın səbəbini də yediyiniz kartofda görürsünüz.bir daha harada kartof görsəniz ''əgər bunu yesəm yenə ürəyim bulanacaq'' fikirləşirsinizə artıq effektin təsirindəsiniz. effektin ortaya çıxması john garcia adlı həkimin adı ilə bağlıdır. həkim siçanlar üzərində eksperiment həyata keçirir. j.garcia normalda siçanlara adi qabda su verdiyi halda keçirtdiyi eksperiment zamanı onlara təkcə qabda yox radiasiyalı yerdə plastik qabdan su içizdirir. bir müddət keçəndən sonra plastik qabdan su içən siçanlar xəstələnməyə başlayırlar. sonradan bu xəstələnən siçanlara həm adi həm də plastik qabdan su içizdirir. əvvəl plastik qabdan su içib xəstələnən siçanlar cam qabdan su içməyə başlayırlar. bu vəziyyətdə siçanlar özlərini plastik qabın xəstə etdiklərini varsayırlar.